31 Ekim 2011

Peki Tarih Kitaplarını Kim Yazacak?

Çoğumuzun Osmanlı'nın en görkemli çağını temsil ettiğine inandığı Kanuni Sultan Süleyman'ın pek de sahiplenilmeyen icraatlarından birisi 1535'de Fransızlar'a tanınan ticari ayrıcalıklardır. Okul kitaplarımıza inanacak olursak, Osmanlı Fransa'yı neredeyse vesayeti altına almış ve bunun karşılığında tenezzül buyurarak Frenk tacirlerine özel haklar vermiştir. Zaman içinde diğer Avrupa ülkelerine de genişletilen bu uygulama tekrar tekrar uzatıldıktan sonra 1740 yılında kalıcılaşmış ve çöküş kaçınılmaz olmuştur. Halbuki, bu icraatıyla Kanuni çok gerçekçi bir karar alarak Umut Burnu tarafından açılan yeni ticaret yolunun olası yıkıcı etkilerini hafifletmeye çalışmış, Fransa'ya özel bir statü vererek Osmanlı üzerinden ticaretin çekiciliğini korumaya çalışarak zaman kazanmak istemiştir. Nitekim, 1550'ler ve 1560'ların ilk yarısı Osmanlı Portekiz'in Hindistan'daki üslerine seferler düzenlemiş, Endonezya'ya doğru sefer yapmaya niyetlenmiştir; ancak, büyük denizlere uygunsuz donanmanın başarısızlığı sonrasında Basra'ya sıkışması nedeniyle bu çabalar tarihimizin okunmayan sayfalarına hapsedilmiştir. Bu konudan bahsedenler—örneğin, 2004 Endonezya depremi ve tsunamisi bağlamında—genelde bu seferlerin İslam aşkına müminleri Hrıstiyan zulmünden kurtarmak için yapıldığını söylerler. Böylece, Kanuni ve yakınındakilerin devlet adamlığının göstergesi olan bu serinkanlı kararlar, bir anda din aşkıyla sağa sola saldıran hayalcilerin başarısızlıkları haline gelir. Oysa, Kanuni basiretsizliğin en büyüğünü, bu seferlerin birinden başarısızlıkla dönen harita mühendislerimizin piri 86 yaşındaki Piri Reis'i idam ettirerek işlemiştir. Benzer şekilde, ne kadar anlamak istemesek de, Fransızlar'a verilen ayrıcalıklar mecbur kalınan, mantıklı bir manevradır; mantıksız olan, cihan padişahı dediğimiz birisinin babasının 1515 yılında fermanla Müslümanlar'a yasakladığı matbaayı yönetimde bulunduğu 46 yıl boyunca serbest bırakmamasıdır. Heyhat, orada da tarihi menkıbelerden öğrenmek isteyenlerin imdadına hattatların matbaa işini gördüğü palavrası yetişmektedir.

Bilirsiniz, Anadolu'da birçok Yunus Emre, Nasrettin Hoca ve Pir Sultan Abdal vardır. Birileri çıkar, çoğu zaman okul kitaplarından "örnek" hükümdar diye öykünerek okuduğumuz birine başkaldırarak halkın özlemlerine tercüman olur. Sonraları bu halk kahramanı adeta soyut bir kavram haline dönüşür ve ortalık aynı ada sahip insanlarla doluverir. Zaman yolculuğu yapıp da o tarihlerde yaşayan insanlara ortalıkta dolaşanların duyduklarını yapan kişi olmadığını söyleseniz, muhtemelen canınızdan olursunuz. Çünkü, otoriteyi sağlamanın tek yolu olarak zulmün kanıksandığı bir yerde farkındalık ne mümkündür ne de iyi bir şeydir; cemaat kendisini tarih sahnesine şeyhi uçurarak yerleştirmektedir. Bunun zamanımızda da pek değiştiğini düşünmüyorum. Aslında, kahramanlar egemen güç tarafından yaratılarak toplumun tüketimine sunulduğu için, işin bu yönü günümüzde daha da kötü bir hal almış durumda. Gelecekteki bir halkbilimcinin günümüz Türkiye'sinin kahramanlarını incelediğini bir düşünsenize! Turgut ÖZAL, Muhsin YAZICIOĞLU, Mehmet AĞAR, Recep Tayyip ERDOĞAN, Nihat DOĞAN, Seda SAYAN, vs.

O zaman soru şu: günümüz Türkiye'sinin tarihini kimler yazacak: saray dalkavuklarının günümüz uyarlamaları mı, halk türküleri mi? İnternet'te dolaşan "ileri demokrasi" polislerine hemen söyleyeyim, benim yazmayacağım kesin. Ne de olsa ben yazsam bile basılmadan toplanır! Ama, şurası kesin ki, torunlarımız da bizim gibi olursa bu sorunun pek de bir anlamı olmayacak. Çünkü yazılan kitaplar, kim yazarsa yazsın, okunmayacak. Ancak, gavur kendine iş edinip bizim tarihimizi yazarsa, ki bu dedeleri Osmanlı tarihini Hammer'den okuyan bendenizi hem hüzünlendiriyor hem de sevindiriyor, iş başka. Ne de olsa, bu arkadaşlar Türk gazetelerinden başka kaynakları da kullanılırlar ve ortaya okunabilir, tarih sahnesindekilerle çelişmeyen bir şeyler çıkar. Ama size itiraf edeyim, adamların işi çok zor olacak. İşi kotarabilmek için, zaman içinde yolculuk yapıp bize sormaları olanaksız gözüktüğüne göre, tarihçi dostlarımızın psikolog ve halkbilimci ordusuyla birlikte çalışmaları gerekecek. Çünkü, hükmedenler içinde öteki ben (İng., alter ego) olgusunun bu kadar çok kendini gösterdiği—galiba göstermek zorunda kalıyorlar—halkın gerçeğe kulaklarını tıkadığı—galiba sağırlar—bir başka ülke var mıdır, bilmiyorum. Bir ihtimal, Türkiye'yi örnek alıp "şeriat demokrasisi" gibi bir garabeti gerçekleştirerek ABD ve AB'den alkış alan Arap ülkeleri olabilir!

Turgut ÖZAL'ı çoğunuz hatırlarsınız. 24.Ocak.1980 Kararları zamanında DEMİREL'in kanatları altındaki bu kişilik, kararların devamının siyaseten olanaksızlığı nedeniyle dışarıdan kotarılan 12.Eylül.1980 Darbesi'nin 3 yıla yakın bakanlığını yapmış ve askerler tarafından onay verilen üç—evet sadeçe üç!—partiden birinin başına geçerek iktidara gelmiş, ülkemizin şu an içinde bulunduğu dağılma sürecini başlatmıştır. 1977 Seçimleri'nde o dönemin dinci partisi MSP'nin İzmir 1'inci sıra senatör adayı olup seçilemeyen Turgut ÖZAL, 1987'deki halkoylamasında siyasi yasakların kaldırılmasına karşı çıkmıştır. Kartelleşmenin önünü açıp basının içinde bulunduğu zavallılığa sebep olan Turgut ÖZAL'ın büyük oğlu Ahmet ÖZAL, yasal olmadığı halde şu an Türkiye'yi soyduğu paralarla Paris'te gününü gün eden Cem UZAN ile ortaklaşa Star Televizyonu'nu kurmuştur. Bütün bunlara rağmen, medyamızın "aydın" kontenjanından yorum yapan gölge veremeyecek kadar küçük mensuplarına bakacak olursanız Turgut ÖZAL, ikinci Atatürk ve bir reformist demokrattır. Tümce içinde geçen somut ve soyut tüm kavramların ırzına geçen bu yorumun yorumu ise geleceğin tarihçilerine bırakılmış gözükmektedir. Çünkü, günümüz Türkiyesi'nde Turgut ÖZAL bir azizdir ve ölümü genellikle seçim öncelerinde olmak üzere çok uygun zamanlarda tekrar tekrar ileri sürülerek, halkımıza yel değirmenlerini yenecek "demokrat, liberal bir yiğitin" Büyük Patlama'dan da sorumlu olan Ergenekon tarafından öldürüldüğü konusu işlenmektedir. Çözüm nedense Özal Ailesi'nin tüm ısrarlara karşın vermediği deliller ve kontrol izinleri nedeniyle diğer seçime kadar ertelenmektedir.

1980 öncesinde Ülkü Ocakları'nın başkanlığını yapan ve bu makamın en uzun süre sahibi olma özelliğine sahip Muhsin YAZICIOĞLU'nun durumu da farklı değil. O dönemdeki kan gölünden sorumlu iki kutuptan birini temsil eden bu örgütün 12 Eylül mahkemelerinde sol örgütlerinkinin aksine örgüt olarak değil ayrı ayrı bireysel davalarla mahkeme edilmeleri sayesinde birkaç yılla kurtulan Muhsin YAZICIOĞLU, 1980 sonrasında kendini şiir yazmaya vermiş, MHP'den ayrılarak AKP'nin öncülü RP ile seçim işbirliği yaparak Meclis'e girmiştir. Kendisini taşıyan helikopterin uçuş kayıtları, bu konunun üzerine gittiğine inanılan bir hükümet ve yargının varlığına rağmen, yıllardır ortaya çıkmamıştır. Buna karşılık, hapishanelerdeki nüfusun yarısından fazlasının suçları kanıtlanmadan zanlı olarak hücrelerde süründüğü ülkemizde aziz mertebesine geçişin daha hızlı olduğu da pek görülmemiştir. Hiç kuşku yok ki, parasız eğitim istedikleri için deyim yerindeyse 16 ay hapiste unutulan öğrencilerin ülkesinde bunun yorumunu yapmak bizim işimiz olamaz; önümüzdeki seçimler ve diğer önemli kavşaklarda yeniden hatırlanacak bu olay, olsa olsa geleceğin HAMMER'lerinin psikolog ve halkbilimci ordusuyla birlikte yapacağı araştırmalarla yorumlanabilir.

İzmir milletvekili Mustafa BALBAY'ın daha önce hiç tanımadığı sağ görüşlü kişilerle birlikte kendi gazetesine bomba atmayı planladığı senaryosuyla üç yıla yakındır hapiste tutulduğu ve Deniz Kuvvetleri'mizdeki yüksek rütbeli subayların yarısından fazlasının kurulmamış şirket ve NATO birliklerinin kuruluş tarihlerini kusursuz bir biçimde öngörerek hazırladıkları darbe planları nedeniyle hapiste tutulduğu ülkemizde, Susurluk örgütlenmesindeki ağırlığı ortada olan Mehmet AĞAR'ın durumu da benzer bir araştırma gerektiriyor sanki. Emrindeki adamların içeriye atılıp kendisi dışarıda kalan bir örgüt lideri görünümü veren bu eski Emniyet Genel Müdürü ve İçişleri Bakanı, sanki hapse girmeme noktasında bir bağışıklığa sahip. Susurluk davasında aldığı hafif ceza dışında Ergenekon bağlamında hiç danışılmayan bu şahsiyetin ANAP-DYP birleşme çabalarını dinamitleyerek diğer "orta sağ" partiye verdiği dolaylı destek, geleceğin tarihçilerinin gözünden kaçmayacak gibi geliyor bana.

Henüz tarihe geçmekte olan şu anki Başbakan'ımız Recep Tayyip ERDOĞAN ise, beni en çok şaşırtan kişilerden. Bir yandan "Van Münüt" diyerek özlenen lider izlenimini verirken Irak'taki Amerikan askerleri için dua edilmesini istemesi ve BOP'un eşbaşkanı olmakla övünmesi, öte yandan NATO'nun Libya seferine koyduğu yerinde postadan bir hafta geçmeden cayması ya da gazetecileri, bazı gazeteleri dışlayarak, çağırdığı toplantıya gazete patronlarını da çağırması şaşkınlık sebeplerimin sadece üç tanesi. Ayrıca, İstanbul Belediye Başkanlığı'na seçilmesi öncesinde halkla ilişkiler stratejisinin bir parçası olarak kendisinin de ruhsatsız bir evde oturduğunu söylemesi belleklerden silinmemişken, Ayamama Deresi Taşkını ve Van Depremi sonrasında muhalefet partisi lideri gibi konuşarak ruhsatsız binaların yıkılacağını söylemesi de bende geleceğin yetenekli tarihçilerinin işini psikolog yardımı olmaksızın yapamayacağı inancını uyandırmakta. Çünkü bu günleri yaşayan bendeniz bile, Anadolu'da dolaşan birçok Yunus misali, bazen birden çok sayıda Recep Tayyip ERDOĞAN'ın olabileceğini düşünüyorum. Buna, Sulukule'de toplu yerinden etme haline dönüşerek icra edilen kentsel dönüşümün, yüzyıllar boyunca oya gibi işlenerek oluşturulan İstanbul siluetinin sadece Salacak'tan bakıldığında korunduğunun mimar Belediye Başkanı Kadir TOPBAŞ tarafından itiraf edilmesi eklendiğinde iş daha da sarpa sarıyor. İnsan sormadan edemiyor: Acaba Kadir TOPBAŞ hangi partiden, İstanbul son on yedi yıldır hangi partiler tarafından yönetildi?

Kafa karıştırıcı değil mi? Yukarıdakilerin arasında beğenmediğiniz pek çok şey olabilir ama yazılanların hepsinin doğru olduğunu hepimiz biliyoruz. Bunları, Kürt ayrılıkçıkları gerilla ve özgürlük savaşçıları, aydın ve askerlerimizi ise tarihin başından bu yana hüküm sürmüş bir melanetin baskına uğramış yılmaz savunucuları olarak gören yaratılmış egemen düşünce ortamı ile düşündüğünüzde, işin aslında pek de karışık olmadığını, her şeyin apaçık ortada olduğunu göreceksiniz. Yalçın DOĞAN'ın 30.Eylül.2011 tarihli köşesinden bir alıntıyla yardım etmeye çalışayım. Mecliste temsil edilen bir siyasal partinin önde gelen isimlerinden biriyle yapılan konuşmadan aktarılan özet, söz konusu partinin Anayasa ile ilgili kırmızı çizgilerini de içeriyor.
  • Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlık tanımı değişmeli.
  • Tevhid-i Tedrisat kaldırılmalı.
  • Atatürk İlkeleri Anayasa'dan çıkarılmalı.
  • Kamusal alanda türban serbest bırakılmalı.
  • Yerel yönetimlerin yetkileri artırılmalı.
  • Anayasa'nın değiştirilmez maddeleri kaldırılmalı.
Yukarıda verdiğim maddelerin hangi partiye ait olduğunu sorarsam, sanırım çoğunuz bunun AKP'nin sözde liberal kanadını yansıtan bir memorandumun parçası olduğunu düşünebilir. Gelin görün ki, bir maddesini vermediğim bu liste BDP'ye ait ve dışarıda bıraktığım, Güneydoğu'da Kürtçe, Türkçe ile birlikte ana dil olmalı, maddesi de AKP tarafından kabul görebilecek bir madde. Bütün bunları, iptal edilen Cumhuriyet Bayramı törenleri ile birlikte düşünün, iş ortaya çıkacaktır: kaç tane Yunus vardır belki bilemeyiz ama, bir tane AKP ve BDP var; Batılılar'ın gözünde 1. Süleyman muhteşem olabilir ama benim gözümde birçok iyi şeyin yanında uzun yüzyıllar bizi zorluklara sokan icraatların kimi zaman gönüllü kimi zamansa gönülsüz sorumlusu! Aklınızda olsun!

25 Ağustos 2011

Mantığa Meydan Okuyan Ülke: Türkiye

Çin atasözü, baktın ki başkalarını değiştiremiyorsun kendin değiş, demiş. Ben de bunu, baktın ki, başkalarını haklı olduğuna inandıramıyorsun onların haklı olduğunu kabul et, şeklinde kendime uyarlamaya karar verdim. Ama, yine de düşündüklerimi yazarsam, bir umut, değişmekten yırtabilirim belki. Malum, filozoflar mükemmel olanın değişemeyeceğini söylemiş.

Kendim konusunda pek iddialı değilim ama, halkımızın mükemmelliğine kani olduğumu söylemeliyim; ne de olsa, son 60 küsur yıldır adı değişmekle birlikte aynı zihniyete oy vermekte ve son on yıldır da, 80 yılda ne yapıldı ki, diyerek Cumhuriyet Devrimi'ne olan "yıkılmaz" güvenini açığa vuranlara inancını yinelemekte. Evet, ülkemizde saçma şeyler söyleyip saçma şeyler savunmak çok demokrat olmanın ikinci koşulu. Birinci koşul, neyin caiz olduğuna karar vermek için demokrasimizin Humpty Dumpty'lerini örnek almak.

Humpty Dumpty'lerimize inanacak olursak, ortalama bir vatandaşın okulda kalma uzunluğu 5-6 yıl olan ülkemizde, demokrasiyi iyileştirmenin yolu Anayasa'yı değiştirmekten geçiyor. Bazı illerimizde intihar süsü verilen töre cinayetlerinin astronomik bir şekilde artması, Ramazan nedeniyle zihni açılan halkımızın yönelttiği, cinlerle evlenmek caiz mi, sorusunun sayfalar dolduracak bir saçmalıkla TV'lerimizden yanıtlanması,1 ülkemizin kadınların istihdamı bakımından %21.62 ile 189 ülke arasında 179. sırada olması, ... bütün bunlar, Anayasa'yı değiştirdiğimizin ertesi günü tarihin acımasız kıyma makinesinde yok olacak. Belki, Anayasa'ya eklenecek fay hattının başka yerden geçirilmesi kararı letafetindeki birkaç ileri demokrasi maddesi işi halleder ama...

2011 Seçimleri ve sonrasına dair, bana mantığın ülkemizde artık hüküm sürmediğini düşündüren bazı gözlemlerimi paylaşmaya, Recep Tayyip Erdoğan'ın Bayburt'taki seçim mitinginde söylediği ve Türkiye'deki ana sorunu gayet güzel açıklayan bir veri ile başlayayım. Başbakanımız bu mitingde, CHP'nin Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı başvuru sonucunda Bayburt'un milletvekili sayısının bire düşürüldüğünü söyledi. Büyük şehirlerde 150 bin nüfusa bir milletvekili düşerken kendi şehirlerinde 40-50 bin nüfusun bir milletvekili çıkarmaya yetmesini temsilde adaletsizlik olarak görmeyen Bayburtlular'ın alkış ve yuhalamalarıyla karşılanan bu açıklama aslında Anadolu'nun içine düştüğü ekonomik çöküşü simgeliyor. İnanmıyorsanız, Tarhan Erdem'in yaptığı bir seçim öncesi çalışmadan aldığım şu Türkiye haritasına bir göz atın.


Biraz dikkatli bir göz, Anadolu'nun birkaç şehre boşalmakta olduğunu görecektir. Az da olsa nüfus sayım sisteminin değişmesinin de katkıda bulunduğu bu tablonun tek bir açıklaması olabilir: Anadolu'da işler iyi gitmiyor. Yarısından fazlası dört veya daha az sayıda milletvekili çıkaran şehirlerimiz hayaletleşirken, büyük şehirlerin nüfusu patlamakta. İş o kadar kötü ki, Hüseyin Çelik'in İzmir'e örnek olarak gösterdiği Konya iki milletvekili kaybederken, İzmir iki milletvekili kazanıyor. Ülkemizin kara deliği olan İstanbul'un on beş artışla 85 milletvekiline çıkması durumu biraz daha netleştirmekte: Anadolu, sakinlerinin %71'i bir kuruma veya kişiye borçlu ve %71,3 oranında yargıya güvenmediğini söyleyerek yolsuzluğu %2,3 ile sorunlar listesinde son sıraya iten taşı toprağı dert yumağı İstanbul'a boşalıyor.3 Tablo o kadar acı ve net ki, TÜİK'in yaptığı istatistik sihirbazlığı ile %10'un altına inen işsizlik rakamlarının şu ayrıntıları bile Anadolu'yu kandıramıyor: Mayıs 2011 işsizlik anketine göre, işsiz sayısındaki 490 binlik azalışın yarısı tarımdan, yani Anadolu'dan, gelirken, imalat sanayiinde, yani büyük şehirlerde, işsiz sayısı 40 bin artıyor. Anlayacağınız, Anadolu'daki deprem o kadar büyük ki, vatandaşlarımız ata topraklarını bırakıp binalarının %72'si ruhsatsız, kamu binalarının %80'e yakını depreme dayanaksız İstanbul'a geliyor; Kanal İstanbul'daki lüks konutlarda 21. yüzyılı yaşamaya değil!

Beni, deyim yerindeyse çaresiz hissettiren ikinci gözlemimi, uydurma bir senaryo ile anlatayım. Yıl 2011, yer Almanya'nın Protestan ağırlıklı bölgelerinden birinde bir seçim meydanı. Angela Merkel, aşka geliyor ve seçimdeki en büyük rakibinin Katolik olduğunu söyledikten sonra, Papacı birine güvenilemeyeceğini ilan ediveriyor. Daha önceleri Katolikler'e eşit haklar verilmesi için bu mezhebin temsilcileriyle defalarca bir araya gelen Şansölye'nin bu ifadesi, meydandaki binlerce kişi tarafından Katoliklik'e yağdırılan yuhalamalar ile takip ediliyor. Kabus gibi, değil mi? Maalesef, Türkiye için bu senaryo belki eskiden kabustu ama artık gerçek. Çünkü, Başbakanımız miting yaptığı birkaç şehirde, Kemal Kılıçdaroğlu'nun Alevi olduğuna atıfta bulunduktan sonra, nüfusumuzun %30'a yakınını oluşturan bu kitleyi yuhalattı.

Ülkemizin geleceğine ilişkin kaygılarımı artıran üçüncü gözlemim, seçim sonrasında kurulan ustalık kabinesi üyelerinin neredeyse aynı tornadan çıkmış olmaları. Aşağıda listelediğim maddelerden de görülebileceği gibi, bir önceki kabineden bu yana değişen bir şey olmamış.

  1. Nüfusun %50'sini oluşturan kadınlarımız kabinede tek hemcinsleriyle temsil ediliyorlar.
  2. Nüfusun yaklaşık %30'unu oluşturan Alevi vatandaşlarımız kabinede temsil edilmiyor.
  3. Bakanların doğum yerlerine bakıldığında, Ankara'nın batısındaki illerde doğmuş sadece üç bakan olduğu görülüyor. Bunlardan, Bülent Arınç Bursa, Nihat Ergün Kocaeli, Veysel Eroğlu ise Afyonkarahisar doğumlu. Yani, coğrafyamızın batısı neredeyse es geçilmiş.4

Nüfusun büyük bölümlerini dışarıda bırakan böylesine—deyim yerindeyse dışlayıcı, ötekileştirici— bir kabine görevdeyken, önümüzdeki dönemin en popüler sözcüğünün uzlaşı olmayacağını söylemek için müneccim olmaya gerek yok. Aslında, bunun ilk sinyallerini aldık da. Hapisteki milletvekillerinin durumunun sürüncemede bırakılması, 644 sayılı KHK ile belediye ve meslek yönelimli kurullardaki yetkilerin Ankara'daki hükümete devredilmesi bunlardan sadece iki tanesi.



Kurbağanın, haşlak suya atılması sonrasında can havliyle sıçrayarak kazandan kaçabileceği için, hafifçe ısıtılan bir kazana atılarak yavaş yavaş kaynatılması gerektiği söylenir. Görünen o ki, 24-Ocak Kararları'yla düşük ısıda başlatılıp günümüze kadar artan ısıda sürdürülen Türkiye'yi kaynatma işi, önümüzdeki dönemde de sürecek. Bu bağlamda, yakın zamanlarda konuşacağımız olası "başarı öykülerini" şöyle listeleyebiliriz.

  1. Kumandansız kalan ordumuzun bölgeye "demokrasi" getirmesi: ABD ve İngiltere'den gelen dolduruş haberlerine bakılırsa, Türkiye bölgenin kahyalığına atanmak isteniyor ve bunun için ülke içindeki hazırlıklar tamamlanmışa benziyor. Tabii ki, Batı'nın Çin'i çevreleme politikasının belki de en önemli parçası olan bu görev, modern zamanların Hasan Mutlucan'ı olan Nihat Doğan'ın replikleri ile ayrı bir anlam kazanacak.
  2. Elde kalan devlet bankalarının (Ziraat Bankası, Halkbank, VakıfBank) yasalar değiştirilerek yeni bir özelleştirme dalgasıyla, muhtemelen yabancılara, satılması: Politik ve sosyal riskleri göz önüne aldığımda, söz konusu bankaların hepsinin satılabileceğini düşünmüyorum ama Vakıfbank gidecek gibi gözüküyor.
  3. Sağlık sektörünün yabancılaştırılması: Sağlık turizmi ile başlayan yabancı ilgisi, Türkiye'deki sağlık kurumlarının alınmasına doğru gidecek gibi gözüküyor. Tıpkı, Türkiye'ye turist gönderen acentaların zamanı geldiğinde otellerden ortaklık istemesinde olduğu gibi. Gelişmiş ülkelerin sosyal güvenlik sistemlerinin yükünü azaltacak bu tür bir girişim, ülkemizdeki pek çok sağlık kurumunun vatandaşlarımıza, artacak katkı payları nedeniyle, daha kısıtlı bir hizmet sunacağı anlamına geliyor.
  4. Uyutucu ve uyuşturucu sektörlerin biçimlendirilmesi: Futbol liglerine yapılan operasyonun ardından başlayan ve yıllar süreceğe benzeyen "hukuki" süreç, sporda da önemli noktalara atamaların Ankara'dan yapılacağını gösteriyor. Bence bunun ilk örneğini, Aziz Yıldırım'ın yerini dolduracak kişinin seçiminde göreceğiz. Benim en güçlü adayım, bir yıl civarında bir geçiş dönemi ve Ali Koç gibi bir geçici başkanın ardından, Murat Ülker. Bu konudaki kuşkumu güçlendiren bilgi, Sözcü gazetesinin iki hafta kadar önceki bir sayısında, Başbakan'ın Aziz Yıldırım'a söylediği ve tapelerde bulunduğu savlanıp henüz tekzip edilmemiş olan şu cümle: Aziz Bey, hangi adayın başkan seçilmesini sağlayalım?

    Ülker Holding'in adı, medya içindeki yeni oluşumlarda da geçiyor. Söylenen, Ülker Holding'in Aydın Doğan'ın elindeki artık medya kuruluşlarını bir Amerikan şirketi ile birlikte satın alacağı.
  5. Bağımsız, özerk ve yarı özerk kuruluşların bakanlıklara bağlanması: Yalancıktan da olsa Arap ülkelerinin özgürleşip demokratikleşmesinden bahsedilen şu sıralarda Türkiye'nin Baaslaşmasına neden olacak bu değişim üniversite, YÖK ve yargı harekâtlarıyla başlamıştı. Sıra, koruma kurulları ve BBDK, BTK, EPDK, RTÜK gibi özerk kuruluşların ilişkin bir bakanlığa bağlanıp hükümetin emrine girmesinde.

Yine çok kötümserim, değil mi? Aslında, arasıra iyimser olunabileceğini de düşünmüyor değilim. Mesela geçenlerde, birbirinden güzel kızların voleybolda Dünya Şampiyonu olması süper mutlu etti beni. Ama, Mısırlı kızlardan uluslararası federasyondan özel izin alınarak türban ve uzun giysilerle oynayanını gördüğümde, burada da olur mu, diye sormadan edemedim. Ne de olsa, ülkemizde antrenmandan çıkmış voleybolcu kızların şortla otobüse binip kaykılarak oturması yasak ve bu yasağa uymayanlar herkesin gözü önünde tartaklanarak cezalandırılır.

İyimser olmaya gayret gösterip de kendi kendime, ustalık dönemi kötü başladı ama iyi devam etmesi için hiç mi umut yok, diye sorduğumda, pek muhterem basınımız ve mutluyum diyenlerin oranının %70-80'lerde dolaştığı halkımızın benden ne kadar farklı bir ülkede olduğunu gördüğümde işin daha da kötüye gideceğini düşünmeden edemiyorum. Alın size, 12 Eylül Referandumu öncesinde de çok ciddi boyutlarda olduğu halde ancak seçim sonrasında dillendirilmeye başlanan cari açık kaygısını. Daha 6-7 ay öncesine kadar dolar ve TL'nin eşitlenme ihtimalinden Türkiye'nin gücüne vurgu yaparak bahseden kimi milletvekilliği beklentisi içindeki ekonomist-gazeteciler, seçimin sonrasında ihracatçıyı hatırladılar ve dövizdeki önlenilmez artışın cari açığa olumlu katkılarından bahseder oldular. Alın size, balkon konuşmasında geçen "Bugün İstanbul kadar Saraybosna kazanmıştır; İzmir kadar Beyrut kazanmıştır; Ankara kadar Şam kazanmıştır..." ifadesinde, komşularla sıfır(?) sorun politikasının felsefi ruhunu arayanların, iki ay bile geçmeden Beşar Esad'ı yönetimi bırakmaya davet etmelerini. Alın size, bir belediye otobüsünde, belediyenin çıkardığı aylık dergiyi okuduğumu görerek bana yaklaşması üzerine tanıştığım, ilkel yöntemlerle maden çıkarma, HES ve nükleer enerji santralı taraftarı, çevreci düşmanı, İvrindili polis memuru İbrahim'in, hükümetimiz bilmeyecek de protestocular mı bilecek demesini.

Anlayacağınız, bendeniz şu aralar %80'lik bir yüzdeyle yurtdışına kaçmak isteyen öğrenci milletine kızmaktan vazgeçtim. Ne de olsa, işi mantığına uydurmak için, ilkokul çocuklarının iffetlerini korumayı bir metrekarelik beze emanet eden bir ülkeyi, kadınlarına Fransa'dan 10 yıl önce seçme seçilme hakkı veren ülkeye; Avrupa Birliği kapısında bekletilmeyi kendi emellerine erişmek için altyapıyı hazırlamakta kullanan politikacıları, Cemiyet-i Akvam'a davet edilen bir devletin kurucularına tercih eden insanlara aydın denilen yere aydınlık gelmez.


  1. Yanıtı merak etmişsinizdir, söyleyeyim de içiniz rahat etsin: cinle evlenenler görülmüş olmakla birlikte, dinimizce bu tür bir sözleşme aktetmek caiz değil. Çağları karıştırmamanız için zamanı da not düşeyim: Ağustos 2011! ↑
  2. Cumhuriyet kazanımlarının altının çok fazla oyulmamış olduğu 1955 yılında bu rakam %72. ↑
  3. Bu sonuçları veren anketin ayrıntıları için buraya bakabilirsiniz. ↑
  4. Ayrıntılı bilgi için, buraya bakabilirsiniz. ↑

21 Mayıs 2011

İzmir Belediyesi'nin Suçu Ne?

30 yıl önce bana rakibimin zeki mi, aptal mı olmasını istersin diye sorsalardı, test sınavlarına alışmış bir Türk çocuğu olarak, tabii ki aptal olsun derdim. Ancak zamanla, cehaletle karılıp çoğunluğun kendini ifade ediş biçimi olarak sunulduğunda aptallığın, mücadelesi zor, çok gaddar bir silah olabileceğini anladım ve rakibimin/düşmanımın en az benim kadar zeki olmasını ister oldum. Zira, evrimin görünmez çarkları aptallık memini ödüllendirmeye başladığında, öngörülemezliğin sonucu olarak beliren tablo, toplumun vicdan sahibi bireylerden oluştuğunu ve ilişkilerin/kuralların mantık çerçevesinde tanımlanması gerektiğini düşünen insanlara çaresizlik ve öfkeden başka bir şey vermiyor. İşte, geçenlerde İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ikisi İzmir biri Aydın'da üç ilçe belediyesine yapılan baskından sonra bir İzmirli olarak duygularımı sanırım en güzel bu infial açıklıyor.

Elbette ki, tadilatlarla neredeyse her gün değiştirilen imar planlarının kentleşmenin olmazsa olmazı olarak kabul edildiği bir ortamda, Türkiye'ye geçmişten gelen büyüklüğünü hatırlatmak savındaki bir iktidarın gözde başkanlarından Melih GÖKÇEK'in, AB'ye üye adaylığına kabulü gündüz vakti havai fişeklerle kutlaması veya 17 yıldır başında bulunup devraldığındaki uzunluğuna tek bir santim bile eklemediği metro inşaatını törenle hükümete devretmesi başarı olarak addedilebilir. Elbette ki, Michigan Üniversitesi'nde iki hoca, üç-beş tane yüksek lisans öğrencisi tarafından hazırlanan Kanal İstanbul Projesi'nin dahiyane bir fikir olarak alkışlandığı bu ortamda, devlet kurumlarının elinden çekilerek alınan arsaların özel imar düzenlemeleri ile özel sektöre peşkeş çekilmesi büyük birer başarıdır. Elbette ki, ... Yeter ki, aptal olun veya sizden beklenen aptal rolünü iyi oynayın!

Neyse, yazımızın konusu olan İzmir Belediyesi'ne dönelim. İşin kökleri aslında 2004'deki yerel seçimlerde ortaya çıkan sonuçlara dayanıyor. 2002 Genel Seçimleri ile 2004 Yerel Seçimleri arasında pek fazla baskılanmayan İzmir'deki yerel yönetimler, CHP'nin kazandığı seçimler sonrasında deyim yerindeyse Ankara'nın gadrine uğruyor. Ne var ki, bu gerçek yerel algı yaratma makineleri tarafından, Ahmet PRİŞTİNA'nın ölümüyle başkanlığın Aziz KOCAOĞLU'na geçmesi sonrasında, Aziz Bey'in Ankara ile ilişkileri Ahmet Bey kadar iyi kuramaması şeklinde yorumlanıyor. Bu tarihten sonra, İstanbul ve Ankara için bir-iki tane olan bakanlık bürokratlarınca açılan dava sayısı, İzmir için yılda yüzlerle ölçülür hale geliyor.1 Bir örnek vererek bu davaların ne niyetlerle açıldığı kararını size bırakayım. Bilenleriniz bilir, İzmirliler özellikle hafta sonları sahil boyunca yürür ve keselerinin el verdiği ölçüde bir kafede, birahanede veya balık restoranında bir şeyler yiyerek/içerek denizin keyfini çıkarmaya çalışır. 1999 yılında inşa edilen Pasaport tarafındaki seyir terasları da daha çok dar gelirlilere hitap eden bu yerlerden birisidir ve yerel seçim yenilgisi sonrasında Bayındırlık İl Müdürlüğü'nce 2004 yılında—AKP'nin iktidara geldiği 2002'de değil!—açılan davaya kadar sorun olmamıştır. Değişik bakanlıkların bürokratları tarafından defaatle açılan davalar sonrasında çıkan yıkım kararları, 750 milyon $'lık Vakıfbank kredisi sayesinde AKP'ye yakınlığı ile bilenen Çalık Grubu'nca satın alınan Yeni Asır'da kimi zaman, Belediye seyir teraslarını yıkacak, şeklinde duyurulur. Amacın ne olduğunu siz anlayın. Haa, bu arada, yedi yıl geçmesine rağmen henüz bir yıkım yok.

Dedim ya, hem olanları anlamanız hem de aynı zamanda dinginliğinizi koruyabilmeniz mümkün değil; en iyisi bireylik iddiasını bırakıp aptalı oynamak. Ama insan yine de sormadan edemiyor: Ankara'da üzerinden enerji nakil hattı geçen bir AVM'nin inşa edilmesi, İstanbul'da Yıldız Üniversitesi'nin elinden alınarak yok pahasına "başarılı bir girişimciye" satıldıktan sonra imar tadilatıyla yapılan yoğunluk artırımı birer hizmet olarak algılanırken, adaletin çarkları nasıl oluyor da İzmir'de dönmeye başlıyor? Cevabı çok basit olan bu soruyu, Ockham'ın usturasıyla beynimi doğradıktan sonra aptallara yaraşır bir şekilde karmaşıklaştırarak yanıtlayayım. Birinci sebep: İzmir Büyükşehir Belediyesi 2011 başı itibariyle bünyesindeki taşeron işçi sayısını sıfırladı. Bunu yaparken de, özel sektörün her şeyi daha verimli yapacağı varsayımı ile özendirilen taşeronluğun vicdan sahibi herkesi isyan ettiren çirkin yüzünü ortaya çıkararak bir çok "girişimciyi" de telaşlandırdı. Çünkü, taşeron işçileri toplu sözleşme hakkı olan belediye işçileri yapma noktasında sağlanan %30'luk maaş artışı sonrasında bile, belediyenin taşeron şirkete ödediğinden fazla ödemesi gerekmiyordu. İnsan, 2009 seçimleri öncesinde aylardır maaş alamayan İstanbul'daki işçilerin haber bültenlerinde pek yer bulmayan gösterilerini hatırlamadan edemiyor.2

İkinci sebep ise, Aziz KOCAOĞLU'nun İzmir halkı indindeki imajını zedelemek ve mahkemelerce alınan gizlilik kararı ile seçim arifesinde karanlığa gömülecek tartışma ortamında bundan yararlanmak. Ancak, olayların başlangıcında belediye binası önünde kendiliğinden toplanan binlerce kişilik kalabalık bunun geri teptiğini gösteriyor. Yandaş basının yaptığı yayınlar sayesinde yavaş yavaş ortaya çıkan atılı suçların içeriğine bakıldığında da, insan Ankara ve İstanbul'daki belediye başkanlarının neden hala yerlerinde oturduğunu sormadan edemiyor. Bu yayınlara bakılacak olursa, 300.000 €'luk seçenek varken yerel seçimler öncesinde apar topar ve ihalesiz bir şekilde alınan [yokuş çıkamayan] 1.200.000 €'luk metrobüslerin alımı takdire şayan bir hizmet iken, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin İzmir'in kırsal kesimindeki bir üretici kooperatifinden destekleme alımı yaparak okullardaki öğrencilere süt dağıtması büyük bir suç oluşturuyor. Tabii standart bu şekilde konulunca, Bayındır'daki bir diğer üretici kooperatifinden alınan ve kent merkezindeki meydanları süsleyen çiçekler de bir insanlık suçu oluyor. Uygulanması gereken yöntem, bilmeyenleriniz için söyleyeyim, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin yaptığı gibi, milyonlarca €'yu Avrupalı kardeşlerimize aktararak Hollanda'yı zengin etmek.3

Bir diğer suç var ki, insana, devletin kontrolörleri yıllardır İzmir Belediyesi'nden çıkmadı, bula bula bunu mu buldu, dedirtiyor. Atılı suç, ilçe belediyelerden birinin hizmet binasına eklenen batar katın yapımında müteahhite ödenen fazla para nedeniyle halkın parasını çarçur etmek. Çarçur edilen para ise batar katın alanı ile yapıldığı iddia edilen ödemenin temel aldığı alan arasındaki 15 santimetrelik—evet, yanlış okumadınız, on beş santimetre—uzunluk farkından kaynaklanıyor. 2010 yılı Avrupa Kültür Başkenti etkinlikleri bağlamında opera ve konser salonu bulunmayan İstanbul'a "harcanan" bir milyar € civarındaki para henüz hatırlardayken, bunun ortaya atılması İzmir'e değil Türkiye'deki tüm aklı başındaki insanlara hakarettir. Ama, durun bitmedi; suçun ortağı olan müteahhit, 15 cm farktan kaynaklanan fazla ödemenin kendisi tarafından iade edildiğini belgeleriyle birlikte basına açıkladı.

Garip ülkedeyiz anlayacağınız. Gün geliyor, Melih GÖKÇEK ülkenin en saygın üniversitelerinden biri olan ODTÜ'yü, pek çoğu kendi zamanında yapılmış olan binaları ruhsatsız olmaları nedeniyle yıkmakla tehdit ediyor;4 gün geliyor, İstanbul'da kentsel dönüşüm denilerek binlerce kişi evlerinden ediliyor ve söz konusu yerler başkalarına satılıyor. Ve birileri çıkmış size, var olmayan suçlardan dolayı İzmir Belediyesi'ne kuşkuyla bakmanızı söylüyor. Amaç, mümkünse basında değilse kahvelerde, asılsız argümanlar üzerine kurulan yapay bir gündem yaratarak kafaları bulandırmak. Yandaş gazetelerde işin vehametini aktarmak için verilen bir bilgiye atıfta bulunarak yanıtlayayım: beş yılda yapılan izleme ve dinlemeler sonucunda çıka çıka bu mu çıktı?5 Aziz KOCAOĞLU'na olan güvenimi tazelediğiniz için teşekkürler!

  1. Tesadüfe bakın, benzer bir artış 2009 yılından itibaren Adana ve Antalya'da da ortaya çıkıyor. ↑
  2. İzmir'deki ilçe belediyelerinde taşeronlaşma çok azaltılmış olmakla birlikte henüz sıfırlanmış değil. Dolayısıyla, İstanbul'da yaşananın bir benzerinin şu sıralar Konak Belediyesi'nde de yaşanıyor olması insanı şaşırtmıyor. İnsanı şaşırtan, basının ve AKP'nin bunu (ve taşeronlaşmanın hazin sonuçlarını) işleyemiyor olması. ↑
  3. Şu tesadüfe bakın ki, yerel seçimler öncesinde, Hollanda aşkı dinmiş olsa gerek, İstanbul Büyükşehir Belediyesi de söz konusu üretici kooperatifinden alım yaparak aynı suçu işledi. Bu arada, Bayındır'da belediye seçimleri yapılan karşılıklı itirazların sonrasında birkaç oy farkla AKP'nin oldu. ↑
  4. Yaygın bir iddiaya göre Melih GÖKÇEK bunu, hakkında açılan davalarda bilirkişi raporlarını ODTÜ yerine Gazi Üniversitesi'nden hocalara yazdırma ortamını yaratmak için yapmış. Aramızda husumet var, bilirkişiyi değiştirin hesabı, anlayacağınız. Bu arada, ruhsatsız binalardan söz etmişken, Kadir TOPBAŞ sel felaketi sonrasında yıkacağını söylediği nehir yatağındaki kuzenlerine ait tatlı imalathanesini yıktı mı? ↑
  5. Bu bana Kenan EVREN'in, olgunlaşsın diye bir yıl daha bekledik, demesini hatırlattı. Yandaş basının okurlarını işin ne kadar vahim olduğuna inandırmak için yaptığı bir abartı gibi gelen bu bilgi, insanın, beş yıl suçlar artsın olgunlaşsın diye mi beklediniz, diye sormasına neden oluyor. ↑

07 Mayıs 2011

2023 Vizyonu... Bu Profesyonellerle mi?

Seçim atmosferi bazılarımızı oksijensiz bırakmış olsa gerek, ortalığı uçuk kaçık projeler bastı ve AB, Kıbrıs, Kuzey Irak gibi dış sorunlarla işsizlik, ÖSYM'nin bitmek bilmeyen skandalları, terör, İnternet'e sansür, günlük siyasi ihtiyaçları karşılamak için orasından burasından çekiştirile çekiştirile paçavraya dönen adalet mekanizmalarını tartışmak varken, İstanbul'un nüfusunu 20+ milyona çıkaracak bir projeyi tartışır olduk. Ben de bu yazıda, Türkiye'nin profesyonel geçinen kesiminin hali ortadayken, 25.000 $'lık kişi başına gelirle özetlenebilecek hayal ticaretinin içi boş algılar yaratmaktan öteye geçmeyeceğini anlatmaya çalışacağım.1

Ama ilk önce, 2023 Vizyonu'nun yıldızı olan Kanal İstanbul procesinin benzerlerinin nerelerde gerçekleştirilmeye çalışıldığına şöyle bir bakalım. Benim kısa sürede sağda solda okuduklarımdan edindiğim izlenim, böylesine procelerin ülkelerin büyüklüklerinden ziyade liderlerin megalomanlığıyla doğru orantılı olduğu yolunda. Vereceğim örneklerden ne demek istediğimi anlarsınız umarım. İlk örnek, Yalçın DOĞAN'ın bir televizyon programında verdiği Bükreş'e devasa bir göl ile deniz getirme procesi. Romanya'nın sosyalist diktatörü CAVUŞESKU tarafından başlatılan bu proce, diktatörün yıkılması sonrasında durdurulmuş. Şimdilerde ise, Rumenler açılan deliği kapatmak için finansman arıyorlarmış. İkinci örneğim, Mustafa BALBAY'ın 6-Mayıs-2011 tarihli yazısından. İlgili kısmı aynen aşağıya alıyorum. Bilmeyenler için söyleyeyim, öykümüzün kahramanı Ferdinand MARCOS zamanının Filipinler diktatörüydü ve aşırı müsrif olan karısı İmelda MARCOS da binlerce çiftten oluşan ayakkabı kolleksiyonu ile ünlüydü.
... ülkenin kuzeyine giderken büyük bir otoyoldan geçtik. Boguio o kadar büyük bir kent olmadığı halde otobanın çok büyük olmasını şöyle anlattılar.
Orada Marcos'un bir dağı var. Koca bir dağı var. Koca bir dağı kendi üstüne geçirdi. Bir de büyük otoyol projesiyle başkente bağladı.
Neyse, asıl konuya dönelim. Argümanımın temel dayanağı, ülkemizdeki düşünce ikliminin meslek sahibi profesyoneller yerine iş takipçisi ve güce tapan, değişken kıbleli gukiler (gölgesi uzun küçük insanlar) üretmesidir. Çok önemli olduğunu düşündüğüm istatistik cemaatinden başlayayım. Malum, insanoğlunu diğer hayvanlardan ayıran en önemli özellik, sınırlı kaynaklarını en değerli serveti olan beynini verimli bir biçimde kullanarak ve paydaşlarıyla birlikte yaptığı planlama ile hedeflerine ulaşmaya çalışmasıdır. Tarih öncesi insanlarının mamutları uçurum kenarına çekip düşürerek gıda gereksinimlerini karşılamayı düşünmesi ile 21.yüzyılda şirketlerin üretim/kâr hedefleri koyması bu açıdan ele alındığında aslında aynı şeydir.2 İş böyle olunca, planlamaya girdi sağlayan istatistiksel veri toplama da en az planlama kadar önemli oluyor. İstatistikleri iyi olmayan ülkeler yatırımcı cezbedemiyor, çarpıtarak elde edenler ise bir türlü gerçek yatırımcıyı çekemiyor. İşte, tam bu noktada Türkiye adeta yıldızlaşıyor. Örnek mi istiyorsunuz, alın size işsizlik rakamlarının hesaplanması. Gerçek veriler yerine anketle elde edilmesi yetmiyormuş gibi, anketin oluşturuluşu ve sonuçlarının yorumlanması bu ülkede istatistikçi yok mu diye sordurmanın yanısıra meslek ahlâkı kalmadı mı diye isyan ettiriyor. Ülkemizin istatistik kurumu olan TÜİK'in bir yıl kadar önce yaptığı bir değişiklik ile bir kişinin işsiz sayılması için, iş bulmaktan umudunu kesmemesi gerekliliğine ek olarak son bir ay içinde bir saatten az çalışması gerekiyor. Bir diğer deyişle, anketöre iş bulmaktan umudumu kestim diyecek olursanız, ne mutlu size, işsiz değilsiniz; son bir ay içinde bir saat—önceden bu sınır bir gündü—veya daha fazla calışıp gelir elde ettiyseniz, hadi ordan kabul edin, siz de iş sahibi mutlu bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşısınız diyerek kesip atıyor TÜİK.

İş, istatistiklerin yayınlanması ile daha bir sinir bozucu hal alıyor. Çünkü, gazeteci-ekonomi uzmanı/hocası ikilisinin performansı TÜİK'in performansını aratmıyor. Mesela, gazetecinin, ay kız biz çok büyüdük de mi, demesi üzerine ekonomist arkadaş alıyor sazı eline ve döktürüyor. İspanya'da işsizlik %21 imiş de, Türkiye krizde Avrupa ülkelerinden ayrışmış da... Nedense, yorumda istatistiğin elde edilişine, Avrupa'da %70 civarında olan işgücüne katılım oranının Türkiye'de %48.4 oluşuna, kendi veya başkasının tarlasında ırgat olarak çalışan ve sefalet içinde yaşayan %25'lik köylü nüfusuna hiç sıra gelmiyor. Gün gelir, AKP'den milletvekilliği adaylığı beklemediğini listelerin ilan edildiği gün açıklayabilen Yiğit BULUT'un sıfır uluslararası bilimsel makalesi bulunan ekonomistlere yönelttiği ısmarlama sorular yerine elbette birileri zor soruları da sorar diyorsunuz ama olmuyor işte. Çünkü, holdingin madencilik sektöründeki şirketinin sebep olduğu iş kazalarının ve gazete-tv satın alınırken kullanılan 750 milyon $'lık kredilerin geçiştirilmesi ancak Gazi ERÇEL gibi Merkez Bankası müdürü iken manipülasyon yapanların Sabah gazetesinde yazı yazmasıyla, Haber Türk kanalında yorum yapmasıyla örtülebiliyor.3

İş böyle olunca, hukuka inancını yitirmemiş biri olarak belki yüzünüzü yargıya dönebilirsiniz. Ancak, dikkat edin, gözünüz kamaşmasın. Çünkü, Cumhurbaşkanı'nın kaç yıl makamında kalacağı konusunda uzlaşamamakla4 uygarlık tarihinde bir ilke imza atan yargımız, bir muhasebecinin önderliğinde Anayasa Mahkemesi'ni temyiz mahkemesine çevirmekle meşgul. Eldeki kanıtlara dayanarak değil, kanıt elde etmek ve yaratmak için yapılan baskınlarmış, sanık avukatlarının müvekkilleri aleyhindeki kanıtları görememeleriymiş bunlar hepsi boş şeyler. Varsa yoksa, AİHM'de rekortmen olan ülkemizin dava sayısını azaltmak için Anayasa Mahkemesi'ni bir Engizisyon'a çevirmek ve AİHM süzgecini ortadan kaldırmak. Ha, bir de ülkemizi Taliban ile aynı sınıfa sokan heykel yıkılmasına yürütmeyi durdurma kararı veren yargıcı atamayla cezalandırırken, yürütmeyi durdurma kararını alelacele kaldıran yargıcı ödüllendirmek.5

Korkmayın, aslan üniversitelerimiz, geleceğin Türkiye'sini şekillendirecek gençlerimizi şekillendiren hocalarımız var diyorsanız, bakkaldan kolay açılan üniversiteler ve her yıl artan kontenjanlara ses çıkaramayan hocalarımızın din adamları ve tarikat liderleriyle evrim kuramını tartışmakla meşgul olduğunu ve Dünya'nın düz mü yuvarlık mı olduğunu tartışmaya hazırlandığını söylesem durumu anlarsınız herhalde. Doğrunun yanlışa, mantığın safsataya üstünlüğünü Batı'nın zulmü olarak gören pek çok biyoloji, jeoloji, vb. dallardaki demokrat hocalarımız, sonunda bilime de demokrasiyi sokmuş ve Adem'in 30 metre olduğunu, eski insanların bilgisayar kullandığını, Mustafa Kemal ATATÜRK'ün Çanakkale'de savaşmadığını göstererek Cumhuriyet Devrimi'nin aslında pis bir komplo olduğunu ispatlamakta ve bilimden yanlışlanabilirlik ve nesnelliği çıkararak bir inkilap—lütfen kullandığım sözcüklerin noktalarına dokunmayın!—yapmaktalar.6 Dolayısıyla, embriyonik kök hücre çalışmalarının 2004 yılında düzenleme yapılana kadar durdurulsun denerek yasaklanması, ÖSYM'deki kepazelikler zinciri, kadın teninin tecavüzü haklı kılan bir tahrik unsuru olduğunu savunan hocalar veya İnternet'teki sansüre karşı savaşmak size düşüyor, onlara değil.

Son bir umut olarak sanata ve sanatçıların gönül gözüne güveniyorsanız, Dolmabahce'deki toplantıya çağrılan Hülya AVŞAR, İbrahim TATLISES, Seda SAYAN gibi kişilerden kaçının sanatçı—yani, yaratıcı7— sıfatını hak ettiğini düşünün derim. Bir de, bu toplantıya Fazıl SAY gibi evrensel yeteneklerin çağrılmadığını buna ekleyin. Elde var, hüzün değil mi? O zaman, hüznünüzü kahıra çevirmeme izin verin de size tiyatrodaki sakız şovuyla başlayan türban harekatını ve Kültür Bakanı'mızın bu saygısızlığı tiyatro sanatçısı Tolga TUNCER'i maaş cezasıyla cezalandırarak kapattığını hatırlatayım.

İşin özeti, Türkiye yine gerçek gündemini tartışmıyor. 3G teknolojisine 4G teknolojisinin denenmeye başladığı tarihlerde 112. sırada geçen, Avrupa'nın yarısı olan İnternet erişim hızıyla dünya 59'uncusu bulunan, sansürde adı Çin, İran, Kuzey Kore ile anılan ülkemizde durumun 12-Ağustos-2011'de yürürlüğe girecek filtre ile daha da kötüleşeceği gün gibi ortadayken; mahkemeler hak aranan yerler olmaktan çıkıp karşıt görüşlerin cezalandırıldığı, toplum düşmanı kişi ve görüşlerin zaman aşımı gerekçesiyle salındığı yerler haline dönmüşken; bilimselliğin bir kaygı olmadığı öğrenim kurumlarında öğrenim değil talim-terbiye veriliyorken; ülkemiz demokratikleşme kisvesiyle gözümüzün önünde bölünüyorken; vergi listelerinde adı bile olmayan bir gukinin Kanal İstanbul'a 30 milyar $ vermesini televizyonlara taşıyıp bunu tartışmak olsa olsa CAVUŞESKU ve MARCOS'a geç kalmış bir saygı duruşudur.


  1. Bu noktada, Osman ALTUĞ'un önerdiği çok basit bir makullük testi var: 25.000 $'lık kişi başına gelirle, dört kişilik bir ailenin yıllık geliri 100.000 $'a ulaşıyor. Diğer bir deyişle, dört kişilik ortalama Türk ailesinin evine ayda 8.333 $ girmesi gerekir. Bu size makul geliyor mu? Yok, aslında o rakam satın alma gücünü gösteriyor, asıl rakam daha düşük diyorsanız size katılırım. Ama, sizin de benimle birlikte yetkililere, bizimle dalga geçmeyin demenizi beklerim. Çünkü, yurtdışına giden ya da İnternet'ten alışveriş yapan yurttaşlarımız diğer ülke vatandaşlarından daha az para ödemiyor. Küreselleşmeden bu kadar çok konuşup Türk insanını kendi evine hapsetmek ne kadar tutarlı olabilir ki? ↑
  2. Türkiye'nin en uzun yüksek büyüme döneminin planlamalı ekonomi politikalarının izlendiği 1960'larda olması boşuna değil. ↑
  3. Tümcenin uzunluğu için özür dilerim. Ancak, başka hangi gelişmiş ülkede böylesine vahim bulgular bir arada bulunabilir ve hangi ülkenin kamuoyu bu kadar uzun süre bunu göz ardı edebilir? Siyasi iktidar, yandaşlarına gazete-tv satın alması için devlet bankası (ve yurtdışından) kredi bulacak, maden kazasında dokuz madencinin üstüne koskoca dağ çökecek ve bunlar neredeyse haber kanallarının bültenlerinde geçiştirilecek, olur mu böyle şey? Bunun içine görevini kötüye kullanarak spekülasyon yapıp 10 ay hapis yiyen Merkez Bankası müdürünü ve jöleli basını da katarsanız tabii ki olur. Olanın adına da ileri demokrasi denir. ↑
  4. Dünyada bir benzeri var mı acaba? İktidar partisi milletvekillerine soruluyor: Cumhurbaşkanı'nın görev süresi kaç yıl? Abdullah GÜL sempatizanı olanlar 7, R. Tayyip ERDOĞAN taraftarı olanlar 5 derken kimileri, önemli değil zamanı geldiğinde karar veririz, diyor. Hukukçular arasında da, maalesef, benzer bir uzlaşı eksikliği var. Benim görüşüm, böylesine bir belirsizlik ve ciddiyetsizlik kabile devletlerinde bile olmaz! ↑
  5. Bir sonraki adım, bu kadarı da olur mu demeyin, Ferhat SARIKAYA'nın Deniz Feneri davasının başına getirilmesidir gibi geliyor bana. ↑
  6. Size gerçeküstü gelebilir ama verdiğim örneklerin hepsi doğru ve kimi zaman akademik titr taşıyan kişiler tarafından savunuluyor. Bu palavraların bir çeşitlemesi için, Turgut ÖZAKMAN'ın yazdığı Vahidettin, M. Kemal ve Milli Mücadele-Yalanlar, Yanlışlar, Yutturmacalar kitabını okumanızı ve çocuklarınıza okutmanızı öneririm. ↑
  7. Sanayi ile aynı kökten gelen sanat, Arapça'da yaratmak, üretmek anlamına geliyor. ↑

23 Nisan 2011

İzmir'in Milletvekili Adayları-2

Ertuğrul GÜNAY ve Binali YILDIRIM'ın adaylıklarına değindiğim yazının devamında, ülke barajını aşacak gibi görünen üç partinin seçilebilecek sıralardaki İzmir adaylarına göz atacağım. Hemen yaşadığım hayal kırıklıkları ile başlayayım. Öncelikle, kadın adayları kabul etmeye en yatkın illerden biri olmasına karşın, görünen o ki, İzmir'in 26 milletvekilindan sadece 6-7 tanesi kadın olacak. Durum o kadar vahim ki, seçilebilir iki kadın adayı da 4. sırada bulunan AKP için, Meclis'e kadın milletvekili göndermeme durumu bile söz konusu olabilir. AKP ve MHP için bu nokta pek yadırgatıcı olmasa da CHP için aynı şeyi söylemek olanaklı değil.

Kadınların parti listelerindeki durumu
AKPCHPMHP
Aday sayısı 5 6 5
Seçilebilir konumdakiler 0-2 3-4 1-2

Yukarıdaki tabloyu AKP açısından aşırı olumsuz bulanlarınız şu noktaları dikkate alırsa bana hak vereceklerdir.

  • AKP'nin 2009'daki İl Genel Meclisi Seçimi'nde %29 olan oy oranı, bu yılın Mart ayında yapılan yerel bir ankete göre %25 civarlarına düşmüş gözüküyor. YGS skandalında sergilenen kayıtsızlık ve küstahlık, bu oy oranını daha da düşürecektir.
  • 2009 Yerel Seçimleri'ndeki "sahilde yaşayan nüfusa erişmek ve onların kaygılarını ortadan kaldırmak" niyetiyle köpek maması dağıtılması benzeri yaratıcı propaganda çalışmaları bu seçimde de sürüyor. Bunlardan bir tanesini biraz sonra size aktaracağım.
  • Bazı TV kanalları ve gazetelerdeki kötü niyetli yayınların tersine, dürüstlüğüne yerel seçimlerdeki AKP'li rakibi Taha AKSOY'un bile güvendiği İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanı Aziz KOCAOĞLU, başarılı bir yönetim sergiliyor. Aslında bunu, söz konusu basın-yayın kuruluşlarında yapılan "AKP'liler de Aziz KOCAOĞLU'na oy veriyor" şeklindeki anket yorumlarından da anlayabilirsiniz. İkna olmadıysanız size İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin kredi notuna dair İhlas Haber Ajansı'nın sitesindeki şu haberi okumanızı tavsiye ederim.1
  • Geçmiş dönemlerdeki il yönetimleri ve AKP milletvekillerinin İzmir'e hizmet konusundaki performansı pek de iç açıcı değil.2 Geçmişte İl Başkanlığı yapmış üç kişiden birisinin listeye girememesi, bir diğerinin kazanma şansı düşük 5. sıradan aday gösterilmesi ve dokuz milletvekilinden sadece ikisinin yeniden aday gösterilmesi bunun Ankara'dan da görüldüğünün işareti.
  • BDP'nin her iki seçim bölgesinde de adayı var. Bu, AKP'nin daha yüksek oy oranına sahip olduğu Kürt kökenli İzmirliler'in oyunu BDP ile paylaşmak zorunda kalacağı anlamına gelir.

İkinci hayal kırıklığım, AKP içinde başlatılıp prematüre bir biçimde basına sız(dırıl)an "35 Sarışın Kadın" projesi. AKP İzmir İl Başkanı tarafından "İzmirli kadınların yaşam biçimlerine dair kaygılarını doğrudan Tayyip ERDOĞAN'a sormaları" şeklinde tanımlanan bu Güzin Abla projesi, ortalığa saçıldıktan sonra kurumsal olmadığı söylenerek yürürlükten kaldırıldı. Bence, onlarca kişinin katili Hizbullahçılar'ın neredeyse savunulduğu bir düşünsel iklimde, İzmir'i ve İzmir gibi olan pek çok yeri hafife alan böylesine bir Zihni SİNİR procesinin fikir babası mucitlerin sıkı bir psikanalize tabii tutulması gerekli.

Neyse, listelere geçelim. AKP listesine baktığımda, Tayyip ERDOĞAN 'ın 4 milyonluk İzmir'den bakan olabilecek nitelikte aday bulamamasını anlayamasam da, bakanları neden İzmir'e taşımayı yeğlediğini daha iyi anladım: maalesef, akademisyen Mehmet TEKELİOĞLU dışında bakanlık görevini taşıyabilecek bir aday yok. Yerel algı yaratma makineleri tarafından listenin ithal bakanlardan sonraki ağır topu olarak lanse edilen İlknur DENİZLİ, 2009 Yerel Seçimleri'nde Aziz KOCAOĞLU'nun ekibinde çalışmış ve Milliyet Ege yazarı Hamdi TÜRKMEN tarafından kaleme alınan şu haberi okuduğunuzda kendisinin bir Aziz KOCAOĞLU hayranı olduğunu düşünebilirsiniz. Ayrıca, bir diğer habere göre de—bunun dillendirildiğini çok iyi hatırlıyorum—İlknur Hanım'ın adı aynı seçimde CHP'nin Konak ilçesi belediye başkanı adaylığı için geçi(rili)yormuş.3 Anlayacağınız, iki yılda çok şeyler değişmiş ve İlknur Hanım şansını bu sefer AKP'de denemek istemiş.

Diğer adaylardan ikisi, İzmir'de yaşayanların tanıdığı isimler olan Aydın ŞENGÜL ve Nesrin ULEMA. Teşkilatın desteğini alan Eski İl Başkanı ve Kadın Kolları Başkanı olan bu adaylara itiraz etmek, sanırım, pek haklı bir yaklaşım olmaz. Ancak, Şehir Planlamacısı olan Aydın ŞENGÜL'ün Hürriyet'in 10-Haziran-2009 günlü haberine göre mesleğini icra noktasında bazen zaafa düşmesi söz konusu olabiliyor galiba.

CHP'nin listesine gelince... Tümü yüksek tahsillilerden oluşan ve seçilebilir konumlarda üç akademisyen barındıran listenin ilk sıralarına bakıldığında, Alaattin YÜKSEL dışında, İzmir'den çok Ankara'daymışız izlenimi edindim nedense. Ege Üniversitesi'nde okuyup meslek hayatına İzmir'de atılan Mustafa BALBAY'ın kişiliği, halen İzmir milletvekili olan akademisyen-ekonomist Oğuz OYAN'ın varlığı ve İzmir'in tanıdık yüzlerinden ve halen milletvekili olan Mehmet Ali SUSAM'ın Ankara doğumlu olması durumu biraz kurtarıyor. Ancak, yine de Ali TEZEL gibi birikimini tüm Türkiye ile paylaşarak kendini kanıtlamış bir İzmirli'yi dışarıda bırakırken, İzmir'le ilişkisi yılda birkaç kez gelip gitmeye sınırlı olan Güldal MUMCU'nun ilk sıraya yerleştirilmesi olmamış; Türkiye Gazeteciler Federasyonu Başkanı İzmirli Atilla SERTEL 10. sıraya itilirken İnternet'te yazılarına tesadüf etmediğim Rıza TÜRMEN'in 2. sıraya çıkarılması hiç yakışık almamış.

CHP listesinin göze çarpan bir diğer özelliği, geleneksel sol oyları korurken orta sağdan oy alarak iktidar olma stratejisini çok belirgin bir şekilde sergiliyor olması. Bu, son 30 yıldır memleriyle (İng., meme) oynanan, örgütlenme özürlüsü nüfusa sahip ülkemizde, oldukça mantıklı bir hamle; sol oyların %30'un üzerine çıkamaması laiklik ekseninin belirleyiciliği ile birlikte düşünüldüğünde, böylesine bir hamle aynı zamanda da zorunlu. 2002'den bu yana DİSK Genel Sekreterliği görevini sürdüren Musa ÇAM ve Ankara'daki Sinan AYGÜN ve Bursa'daki Turan TAYAN ile birlikte CHP'de Süleyman DEMİREL etkisi olarak nitelenen Aytun ÇIRAY'ın aynı partide yer alması bu gerçek göz önünde tutularak ele alınmalı.

MHP'ye gelince, Merkez'in işleri oldukça basitleştirdiği görülüyor. Zira, her iki bölgenin ilk iki sırası hali hazırda milletvekili olan dört adaya verilmiş. Bu adaylardan tüm Türkiye'nin tanıdığı bir isim olan Oktay VURAL'ın varlığı, CHP'ye "angaje olması" nedeniyle İzmir'i çok etkilemese de Manisa, Aydın, Balıkesir gibi çevre illeri olumlu bir şekilde etkileyecektir. Ayrıca, İl Başkanlığı döneminde ölçülü eleştirileriyle olumlu bir imaj yaratan Müsavat DERVİŞOĞLU'nun seçilmesi de, MHP'ye oy atsın atmasın İzmirliler'in çoğu tarafından müspet karşılanacaktır.

Haberiniz ola!


  1. Keşke aynı performansı sahip oldukları teşekkülleri sattıktan sonra bile borç batağından çıkamayan ve kent projelerini Ankara'ya yaptıran Ankara ve İstanbul'daki yerel yönetimler de gösterse. ↑
  2. Size iki örnek vereyim. İlk olarak, bölgedeki turizmcileri ve çiftçileri zor durumda bırakan fahiş ecrimisil bedeli aklıma geliyor. O günlerde, Çeşme'deki otel sahipleri deniz kıyısındaki kamu arazilerini kullanmak için Antalya'daki birim fiyatların 8-10 mislini ödemek durumunda bırakılıyor, iş böyle olunca birçok otel deniz kıyısında hizmet veremiyordu. Kim bilir kaç milletvekili kaç bakan bu sorunun çözüldüğünü yerel basına bildirdi, kim bilir kaç kez "Çözülen bir sorun daha" diye başlıklar atıldı. Ve, ister inanın ister inanmayın, aslında ortada dahi olmaması gereken bu sorunu çözmek bir yıl zaman aldı.

    Vereceğim ikinci örnek, Aziz KOCAOĞLU'nun Ankara'ya gittiği zaman bakanlık bürokratlarından gördüğü muameleden yakınması üzerine AKP İl Başkanı tarafından yapılan talihsiz yorum. Aziz Bey'in dediğine göre, bakanlıklardan birine randevu alarak gittiğinde hiçbir açıklama yapılmaksızın uzun süre bekletilmiş. Hem de bu küstahlık iki kere vuku bulmuş. Bundan daha üzücü olanı, o dönem AKP İl Başkanlığı görevini yürütmekte olan Ömür KABAK'ın yaptığı açıklama idi: "Keşke, Aziz Bey gitmeden önce bizden yardım isteseydi." Yani, 4 milyonluk bir kenti temsil eden seçilmiş bir kişi, atanmış bir kişi ile görüşmek için hükümet partisinin il temsilcisi ile görüşmeli. Parti devleti zihniyeti! ↑
  3. Bu bana kentimizin etkin sivil toplum örgütlerinden birinde uzun süredir başkanlık yapmakta olan birini hatırlattı. 2004 yılında İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı için ANAP'tan aday olan bu sahsın, bir dönem sonra kulislerde CHP adayları arasında adı geçi(rili)yordu. Her şey vatan için! Bilmem katılır mısınız, Deniz BAYKAL iki kere İzmir'i kurtarmış galiba. ↑